To, czy jazda po alkoholu będzie wykroczeniem, czy przestępstwem, zależy od ilości alkoholu w organizmie. Różnica jest ogromna: w pierwszym przypadku sprawa toczy się na podstawie kodeksu wykroczeń (k.w.), w drugim – kodeksu karnego (k.k.), z dużo poważniejszymi skutkami.
Progi stężenia
Granice wyznacza art. 46 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi:
- stan po użyciu alkoholu – od 0,2 do 0,5 promila we krwi albo od 0,1 do 0,25 mg/dm³ w wydychanym powietrzu,
- stan nietrzeźwości – powyżej 0,5 promila albo powyżej 0,25 mg/dm³.
Wykroczenie – art. 87 k.w.
Prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie po użyciu alkoholu zagrożone jest karą aresztu albo grzywną nie niższą niż 2500 zł (art. 87 § 1 k.w.). Sąd musi orzec zakaz prowadzenia pojazdów (art. 87 § 3 k.w.) na okres od 6 miesięcy do 3 lat (art. 29 § 1 k.w.). Ciekawostka: jazda rowerem w stanie nietrzeźwości po drodze publicznej to również wykroczenie, a nie przestępstwo (art. 87 § 1a k.w.).
Przestępstwo – art. 178a k.k.
Prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości zagrożone jest karą pozbawienia wolności do lat 3 (art. 178a § 1 k.k.). Sąd może w określonych sytuacjach orzec zamiast niej grzywnę lub ograniczenie wolności. Do tego dochodzą obowiązkowo:
- zakaz prowadzenia pojazdów na co najmniej 3 lata (art. 42 § 2 k.k.),
- świadczenie pieniężne na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym w wysokości co najmniej 5000 zł (art. 43a § 2 k.k.).
Przy ponownej jeździe po wcześniejszym skazaniu albo w czasie zakazu grozi kara od 3 miesięcy do 5 lat (art. 178a § 4 k.k.), co do zasady dożywotni zakaz (art. 42 § 3 k.k.) i świadczenie co najmniej 10 000 zł (art. 43a § 3 k.k.).
Przepadek samochodu
Przepisy o przepadku pojazdu zmieniały się w ostatnich latach kilkakrotnie, także w 2026 r. Obecnie (art. 44b k.k.) sąd może orzec przepadek pojazdu, a przy stężeniu co najmniej 1,5 promila lub 0,75 mg/dm³ orzeka go, chyba że zachodzi wyjątkowy wypadek uzasadniony szczególnymi okolicznościami. Jeśli auto nie było wyłączną własnością kierowcy (np. współwłasność, leasing), przepadku się nie orzeka, ale sąd zasądza nawiązkę od 5000 do 500 000 zł. Ponieważ zasady się zmieniają, każdą sprawę sprawdzamy według przepisów z dnia zdarzenia.
Zatrzymanie prawa jazdy
Przy podejrzeniu jazdy po alkoholu Policja zatrzymuje prawo jazdy na podstawie przepisów prawa o ruchu drogowym. Okres zatrzymania zalicza się na poczet późniejszego zakazu (art. 29 § 4 k.w., art. 63 § 4 k.k.).
Co robić – krok po kroku
- Zapamiętaj godziny i wyniki kolejnych badań – mają znaczenie dla oceny stężenia.
- Odbierz pokwitowanie zatrzymania prawa jazdy i nie prowadź pojazdu.
- Przygotuj dokumenty auta: dowód rejestracyjny, umowę kupna, leasingu lub współwłasności.
- Nie składaj wyjaśnień „na szybko” – najpierw porozmawiaj z obrońcą.
- Wspólnie ocenimy, czy warto rozważyć np. wniosek o dobrowolne poddanie się karze.
Potrzebujesz pomocy?
Jeśli zatrzymano Cię za jazdę po alkoholu, skontaktuj się z nami jak najwcześniej. Zadzwoń: 508 78 56 78 – przy zatrzymaniach odbieramy całą dobę (24/h). Możesz też napisać lub umówić spotkanie przez stronę Kontakt.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.
